تحصیل در مجارستان

آموزش عالی مجارستان در چارچوب نظام بولونیا فعالیت می‌کند و شامل دانشگاه‌های تحت حمایت دولت، مؤسسات خصوصی، دانشگاه‌های وابسته به نهادهای مذهبی و چند مؤسسه خارجی دارای مجوز است. براساس سامانه رسمی Study in Hungary، بیش از ۷۰۰ برنامه به زبان انگلیسی یا دیگر زبان‌های خارجی ارائه می‌شود؛ بااین‌حال، کیفیت، شهریه، امکانات پژوهشی و سخت‌گیری پذیرش میان دانشگاه‌ها و رشته‌ها تفاوت قابل‌توجهی دارد.

دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه سگد، دانشگاه دبرسن، دانشگاه پچ، دانشگاه اتووش لوراند و دانشگاه سمل‌وایس سابقه گسترده‌تری در جذب دانشجویان بین‌المللی دارند. دانشجویان غیراروپایی معمولاً در قالب دوره‌های شهریه‌پرداز تحصیل می‌کنند، مگر اینکه بورسیه، معافیت شهریه یا موقعیت دارای حمایت مالی دریافت کرده باشند.

دوره کارشناسی معمولاً ۶ تا ۸ ترم طول می‌کشد.

دوره کارشناسی ارشد معمولاً ۲ تا ۴ ترم طول می‌کشد.

برنامه‌های پیوسته یا One-tier مانند پزشکی، دندان‌پزشکی، داروسازی و برخی رشته‌های تخصصی معمولاً ۱۰ تا ۱۲ ترم هستند.

دوره دکتری معمولاً در ساختار ۴+۴ ترم برگزار می‌شود و شامل مرحله آموزشی و پژوهشی است.

برخی دانشگاه‌ها دوره‌های Foundation، Pre-Medical و دوره‌های آمادگی زبان یا علوم پایه ارائه می‌کنند.

نوع مالکیت یا تأمین مالی مؤسسه الزاماً به معنی رایگان‌بودن تحصیل برای دانشجوی غیراروپایی نیست و بیشتر دوره‌های انگلیسی‌زبان برای این گروه شهریه دارند.

• دوره آمادگی دانشگاه و Foundation
• کارشناسی یا BA/BSc
• کارشناسی ارشد یا MA/MSc
• برنامه‌های پیوسته پزشکی، دندان‌پزشکی، داروسازی و برخی رشته‌های تخصصی
• دکتری یا PhD
• دکتری هنر یا DLA
• دوره‌های تبادل دانشجو و مطالعات کوتاه‌مدت

• پزشکی
• دندان‌پزشکی
• داروسازی
• پرستاری و فیزیوتراپی
• علوم کامپیوتر، هوش مصنوعی و علوم داده
• مهندسی برق، مکانیک، عمران و مکاترونیک
• مدیریت، اقتصاد، مالی و کسب‌وکار
• زیست‌شناسی، بیوتکنولوژی و علوم طبیعی
• کشاورزی و صنایع غذایی
• روابط بین‌الملل و علوم اجتماعی
• هنر، موسیقی، طراحی و معماری

• ارائه دیپلم و ریزنمرات دوره متوسطه برای پذیرش کارشناسی
• ارائه مدرک کارشناسی مرتبط یا قابل‌قبول برای پذیرش کارشناسی ارشد
• ارائه مدرک کارشناسی ارشد مرتبط برای بیشتر دوره‌های دکتری
• ارائه مدرک زبان مورد قبول دانشگاه یا قبولی در ارزیابی زبان داخلی
• ارائه انگیزه‌نامه، رزومه و در برخی رشته‌ها توصیه‌نامه
• شرکت در مصاحبه علمی یا آزمون ورودی در صورت الزام دانشگاه
• قبولی در آزمون زیست‌شناسی، شیمی، فیزیک یا زبان برای بسیاری از برنامه‌های پزشکی و علوم سلامت
• ارائه پورتفولیو برای رشته‌های هنر، طراحی و معماری
• اثبات ارتباط منطقی میان سوابق تحصیلی و رشته انتخابی
• پرداخت Application Fee، آزمون ورودی یا بخشی از شهریه در صورت مطالبه دانشگاه
• بررسی شرایط اختصاصی همان برنامه؛ زیرا مقررات پذیرش در سطح دانشگاه و دانشکده تعیین می‌شود.

در منابع ملی بررسی‌شده، سقف سنی عمومی و یکسانی برای ورود دانشجویان بین‌المللی به آموزش عالی مجارستان اعلام نشده است.

برخی برنامه‌ها می‌توانند ترجیح یا محدودیت اختصاصی داشته باشند؛ برای نمونه در یکی از صفحات رسمی دانشگاه سمل‌وایس برای داروسازی، ترجیح سنی کمتر از ۳۰ سال ذکر شده است.

وقفه تحصیلی به‌خودی‌خود ممنوعیت ملی ایجاد نمی‌کند، اما متقاضی باید آن را با سابقه کار، آموزش، فعالیت حرفه‌ای، خدمت سربازی یا دلایل مستند توضیح دهد.

هرچه فاصله از آخرین مقطع بیشتر باشد، انسجام رشته انتخابی، هدف تحصیلی، سوابق جدید و توان مالی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

شرایط سنی و گپ باید در صفحه رسمی همان برنامه و در زمان تشکیل پرونده ویزا دوباره بررسی شود.

• سطح B2 زبان انگلیسی یکی از معیارهای متداول بسیاری از دوره‌های انگلیسی‌زبان است.
• در نمونه‌های رسمی بررسی‌شده، حداقل IELTS Academic معمولاً در محدوده ۵.۵ تا ۶ قرار دارد.
• در نمونه‌های رسمی بررسی‌شده، حداقل TOEFL iBT معمولاً در محدوده ۷۲ تا ۹۰ قرار دارد.
• برخی برنامه‌ها مدرک Duolingo English Test را می‌پذیرند؛ برای مثال حداقل‌های ۱۰۰ یا ۱۱۵ در بعضی برنامه‌ها مشاهده شده است.
• برخی رشته‌های زبان، ادبیات، ارتباطات یا برنامه‌های نیازمند مهارت زبانی پیشرفته ممکن است سطح C1 یا نمره IELTS حدود ۷ مطالبه کنند.
• ممکن است مصاحبه آنلاین، آزمون داخلی یا سابقه تحصیل به زبان انگلیسی جایگزین مدرک استاندارد شود، اما این موضوع باید در صفحه همان برنامه تأیید شود.
• نمره زبان، مدت اعتبار مدرک و امکان معافیت میان دانشگاه‌ها و حتی برنامه‌های یک دانشگاه متفاوت است و باید پیش از اپلای بررسی شود.

متقاضی ایرانی برای تحصیل بیش از ۹۰ روز باید برای مجوز اقامت با هدف تحصیل اقدام کند. درخواست مجوز اقامت، درخواست ویزای ورود نوع D را نیز در بر می‌گیرد و معمولاً نیاز به پرونده جداگانه ویزای D وجود ندارد.

پرونده شامل پذیرش معتبر، اثبات ثبت‌نام یا پذیرش، پرداخت شهریه مطابق درخواست دانشگاه، مدرک زبان، محل اقامت، بیمه درمانی، تمکن مالی و گذرنامه معتبر است.

حضور شخصی برای تحویل مدارک، ثبت اطلاعات بیومتریک و در صورت لزوم مصاحبه لازم است.

صفحه عملیاتی فعلی سفارت مجارستان در تهران اعلام کرده است که درخواست‌های اقامت تحصیلی نوع D دانشجویان شهریه‌پرداز از طریق VFS تهران ثبت می‌شود؛ برخی گروه‌ها مانند برندگان Stipendium Hungaricum ممکن است طبق دستورالعمل سفارت مسیر متفاوتی داشته باشند.

زمان رسمی رسیدگی ماهوی حداکثر ۶۰ روز اعلام شده است، اما زمان تکمیل نقص، دریافت استعلام، وقت‌دهی و تحویل مدارک در این مدت محاسبه نمی‌شود. بنابراین شروع پرونده با فاصله کافی پیش از ثبت‌نام ضروری است.

ویزای D صادرشده برای ورود اولیه معمولاً تک‌ورود، با حداکثر ۳۰ روز اقامت و اعتبار سه‌ماهه است. متقاضی باید در بازه اعتبار وارد مجارستان شود و فرایند دریافت یا فعال‌سازی کارت اقامت را تکمیل کند.

دارنده مجوز اقامت تحصیلی می‌تواند در دوره برگزاری کلاس‌ها حداکثر ۳۰ ساعت در هفته کار کند.

خارج از دوره تحصیلی، اشتغال تمام‌وقت حداکثر برای ۹۰ روز در هر سال مجاز است.

حق کار به معنی تضمین یافتن شغل یا کافی‌بودن درآمد برای تمام هزینه‌های تحصیل و زندگی نیست.

اشتغال باید قانونی باشد و دانشجو همچنان باید شرایط تحصیل، ثبت‌نام و پیشرفت آموزشی خود را حفظ کند.

برای ادامه کار پس از پایان تحصیل، مجوز اقامت تحصیلی کافی نیست و باید پیش از انقضا برای مجوز متناسب با جست‌وجوی کار یا اشتغال اقدام شود.

طبق مقررات فعلی، برای همسر یا فرزند فردی که مجوز اقامت تحصیلی دارد یا برای آن درخواست داده است، به‌طور معمول مجوز الحاق خانواده صادر نمی‌شود.

استثنای اعلام‌شده مربوط به فرزندی است که در زمان اعتبار اقامت والد در مجارستان متولد شود.

همسر یا فرزند ممکن است فقط در صورت داشتن مبنای مستقل، مانند پذیرش تحصیلی یا مجوز کاری مستقل، جداگانه درخواست اقامت کند.

به دلیل نبود مسیر عادی همراه وابسته، حق کار خودکار و عمومی برای همسر دانشجو نیز ایجاد نمی‌شود و وضعیت او تابع مجوز مستقل خودش خواهد بود.

فارغ‌التحصیل دارنده اقامت معتبر تحصیلی می‌تواند برای مجوز اقامت با هدف جست‌وجوی کار یا راه‌اندازی کسب‌وکار درخواست دهد.

درخواست باید در داخل مجارستان و از طریق سامانه Enter Hungary، حداقل ۱۵ روز پیش از پایان اعتبار مجوز تحصیلی ثبت شود.

متقاضی باید تحصیلات خود را با موفقیت به پایان رسانده باشد و شرایط عمومی اقامت، بیمه، مسکن و منابع مالی را حفظ کند.

این مجوز حداکثر ۹ ماه اعتبار دارد و قابل تمدید نیست.

در مدت اعتبار، فرد باید شغل یا مبنای اقامتی واجد شرایط پیدا کند و در صورت احراز شرایط برای مجوزی مانند Hungarian Card، EU Blue Card یا اقامت خوداشتغالی اقدام کند.

اقامت تحصیلی یا دوره جست‌وجوی کار به‌خودی‌خود اقامت دائم ایجاد نمی‌کند و تبدیل وضعیت به نوع دیگری از اقامت تابع شرایط قانونی همان مجوز است.

حوزه‌های فناوری اطلاعات، توسعه نرم‌افزار، داده، مهندسی، خودروسازی، الکترونیک، مراکز خدمات کسب‌وکار، خدمات مالی، تحقیق و توسعه و فناوری‌های پزشکی از بخش‌های قابل‌توجه اقتصاد مجارستان هستند.

فرصت‌های انگلیسی‌زبان بیشتر در شرکت‌های چندملیتی، مراکز خدمات مشترک، فناوری و نقش‌های تخصصی متمرکز است.

بوداپست بیشترین تمرکز شرکت‌های بین‌المللی را دارد، اما شهرهایی مانند دبرسن، سگد، پچ و سِکِش‌فِهِروار نیز میزبان صنایع یا مراکز خدماتی هستند.

دانستن زبان مجاری دامنه انتخاب را به‌ویژه برای مشاغل محلی، ارتباط با مشتری، خدمات عمومی، درمان و حرفه‌های دارای مجوز گسترش می‌دهد.

برای رشته‌های پزشکی، دندان‌پزشکی، داروسازی و سایر حرفه‌های نظام‌مند، دریافت مدرک دانشگاهی به‌تنهایی تضمین‌کننده مجوز اشتغال نیست و فرایند معادل‌سازی، ثبت حرفه‌ای و زبان باید جداگانه بررسی شود.

• تنوع قابل‌توجه برنامه‌های انگلیسی‌زبان در رشته‌های پزشکی، مهندسی، علوم و مدیریت
• حضور چند دانشگاه باسابقه در جذب دانشجوی بین‌المللی
• ساختار آموزشی منطبق با نظام بولونیا و استفاده از ECTS
• امکان کار دانشجویی تا سقف قانونی در کنار تحصیل
• امکان درخواست اقامت ۹ماهه جست‌وجوی کار پس از فارغ‌التحصیلی
• وجود بورسیه دولتی Stipendium Hungaricum برای کشورهای واجد شرایط از جمله ایران در فراخوان‌های مرتبط
• هزینه زندگی پایین‌تر در برخی شهرهای دانشگاهی خارج از بوداپست
• موقعیت جغرافیایی مرکزی و امکان سفر کوتاه‌مدت در محدوده شنگن با رعایت مقررات

• عدم امکان عادی الحاق همسر و فرزند به اقامت تحصیلی براساس مقررات فعلی
• نبود یک مبلغ رسمی و ثابت برای تمکن مالی و وابستگی ارزیابی به کل پرونده
• اعلام بخش زیادی از شهریه‌ها به یورو یا دلار با وجود فورینت‌بودن ارز رسمی کشور
• ریسک افزایش هزینه ریالی یا فورینتی بر اثر نوسان نرخ ارز
• بالابودن شهریه پزشکی، دندان‌پزشکی و برخی برنامه‌های خصوصی
• وجود هزینه‌های جداگانه مانند Application Fee، آزمون، ثبت‌نام، مواد آموزشی، بیمه و ودیعه مسکن
• محدودبودن ظرفیت خوابگاه و تضمین‌نشدن تخصیص اتاق
• رقابتی‌بودن بورسیه Stipendium Hungaricum و قطعی‌نبودن انتخاب نهایی
• اعتبار فقط ۹ماهه و غیرقابل‌تمدید مجوز جست‌وجوی کار پس از تحصیل
• محدودتر بودن فرصت‌های شغلی برای متقاضیانی که فقط انگلیسی می‌دانند
• لزوم بررسی اعتبار دانشگاه و رشته نزد نهادهای ایرانی برای متقاضیانی که قصد بازگشت دارند
• تفاوت دستورالعمل‌های دانشگاه‌ها و امکان تغییر شهریه، ددلاین و شرایط ورود در هر سال

• متقاضیانی که به دنبال دوره انگلیسی‌زبان در اروپای مرکزی هستند
• متقاضیانی که بودجه شهریه و زندگی را بدون اتکا کامل به کار دانشجویی تأمین می‌کنند
• متقاضیان پزشکی و علوم سلامت که توانایی شرکت در آزمون ورودی و پرداخت شهریه بالا را دارند
• متقاضیان مهندسی، فناوری اطلاعات، علوم، مدیریت و تحقیقات دانشگاهی
• افرادی که برای یادگیری زبان مجاری در کنار انگلیسی آمادگی دارند
• متقاضیانی که مسیر پس از تحصیل را بر مبنای استخدام واقعی و تبدیل قانونی اقامت برنامه‌ریزی می‌کنند
• متقاضیانی که امکان اقدام بدون همراه وابسته را دارند
• افرادی که برای بورسیه و گزینه‌های خودپرداخت به‌طور هم‌زمان برنامه جایگزین دارند

مناسب نیست برای

• افرادی که همراهی فوری همسر و فرزند از طریق الحاق خانواده برایشان الزامی است
• متقاضیانی که پرداخت شهریه و زندگی را کاملاً به درآمد کار پاره‌وقت وابسته می‌کنند
• افرادی که انتظار ویزای تضمینی یا اقامت دائم خودکار پس از فارغ‌التحصیلی دارند
• متقاضیانی که توان پرداخت شهریه بالای پزشکی یا رشته‌های خصوصی را ندارند
• افرادی که حاضر به یادگیری زبان مجاری نیستند و بازار کار گسترده محلی می‌خواهند
• متقاضیانی که بدون بررسی اعتبار رشته برای اشتغال یا بازگشت به ایران اقدام می‌کنند
• افرادی که رشته انتخابی آن‌ها ارتباط قابل‌توضیحی با سوابق تحصیلی و حرفه‌ای ندارد
• متقاضیانی که فقط در صورت دریافت بورسیه قادر به ادامه مسیر هستند و گزینه مالی جایگزین ندارند

• انتخاب رشته، مقطع، شهر و دانشگاه براساس بودجه، زبان، اعتبار علمی و هدف شغلی
• بررسی صفحه رسمی برنامه، شرایط پذیرش، ددلاین، شهریه، هزینه‌های جانبی و سیاست بازپرداخت
• بررسی وضعیت اعتبار دانشگاه و رشته نزد نهادهای مرتبط در ایران، در صورت اهمیت برای بازگشت یا اشتغال
• آماده‌سازی مدارک تحصیلی، ترجمه‌های رسمی، رزومه، انگیزه‌نامه و مدرک زبان
• ثبت درخواست در سامانه رسمی دانشگاه و پرداخت هزینه اپلیکیشن در صورت وجود
• شرکت در مصاحبه، آزمون علمی، آزمون زبان یا ارزیابی پورتفولیو در صورت الزام
• دریافت نامه پذیرش مشروط یا نهایی و انجام شروط باقی‌مانده
• پرداخت شهریه یا پیش‌پرداخت مطابق نامه دانشگاه و دریافت تأییدیه پرداخت
• رزرو خوابگاه یا تهیه مدرک معتبر محل اقامت
• آماده‌سازی بیمه، تمکن مالی، مدارک حامی و اسناد موردنیاز اقامت تحصیلی
• بررسی آخرین دستورالعمل سفارت و VFS برای تعیین محل و روش ثبت پرونده
• دریافت وقت، تحویل حضوری مدارک، ثبت بیومتریک و شرکت در مصاحبه احتمالی
• پاسخ‌گویی سریع به درخواست رفع نقص یا ارائه مدارک تکمیلی
• ورود به مجارستان در بازه اعتبار ویزای D و تکمیل ثبت‌نام دانشگاه و امور اقامت
• اعلام نشانی و انجام تعهدات اداری پس از ورود طبق دستورالعمل دانشگاه و اداره مهاجرت
• حفظ وضعیت فعال دانشجویی و اقدام به‌موقع برای تمدید اقامت در صورت ادامه تحصیل
• اقدام برای مجوز جست‌وجوی کار حداقل ۱۵ روز پیش از انقضای اقامت تحصیلی، در صورت فارغ‌التحصیلی و تمایل به ماندن

• مدارک دانشگاه — فرم درخواست یا ثبت‌نام آنلاین دانشگاه
• مدارک دانشگاه — گذرنامه معتبر
• مدارک دانشگاه — عکس پرسنلی مطابق استاندارد دانشگاه
• مدارک دانشگاه — دیپلم و ریزنمرات برای دوره کارشناسی
• مدارک دانشگاه — مدرک کارشناسی و ریزنمرات برای دوره کارشناسی ارشد
• مدارک دانشگاه — مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد برای دوره دکتری
• مدارک دانشگاه — ترجمه رسمی مدارک تحصیلی
• مدارک دانشگاه — مدرک زبان انگلیسی یا مدرک مورد قبول برنامه
• مدارک دانشگاه — رزومه تحصیلی و حرفه‌ای
• مدارک دانشگاه — انگیزه‌نامه
• مدارک دانشگاه — توصیه‌نامه در صورت مطالبه
• مدارک دانشگاه — پروپوزال یا طرح پژوهشی برای برخی دوره‌های دکتری
• مدارک دانشگاه — پورتفولیو برای رشته‌های هنر، طراحی و معماری
• مدارک دانشگاه — گواهی سلامت یا فرم پزشکی در صورت مطالبه
• مدارک دانشگاه — رسید پرداخت Application Fee یا هزینه آزمون در صورت وجود
• مدارک دانشگاه — نتیجه آزمون ورودی یا مصاحبه در صورت الزام
• مدارک ویزا — فرم تکمیل‌شده درخواست مجوز اقامت تحصیلی
• مدارک ویزا — گذرنامه فعلی و گذرنامه‌های قبلی مطابق چک‌لیست
• مدارک ویزا — عکس بیومتریک
• مدارک ویزا — نامه پذیرش معتبر دانشگاه
• مدارک ویزا — گواهی ثبت‌نام یا تأیید وضعیت دانشجویی در صورت صدور
• مدارک ویزا — رسید پرداخت شهریه یا پیش‌پرداخت مطالبه‌شده
• مدارک ویزا — مدرک محل اقامت در مجارستان
• مدارک ویزا — بیمه درمانی جامع یا بیمه مورد قبول برای دوره اولیه ورود
• مدارک ویزا — صورت‌حساب یا گردش بانکی متقاضی
• مدارک ویزا — مدارک درآمد متقاضی در صورت تأمین شخصی هزینه‌ها
• مدارک ویزا — تعهدنامه حامی مالی در صورت استفاده از اسپانسر
• مدارک ویزا — مدارک درآمد حامی و صورت‌حساب بانکی سه ماه اخیر طبق چک‌لیست تهران
• مدارک ویزا — مدارک بورسیه در صورت دریافت حمایت مالی
• مدارک ویزا — رزومه و انگیزه‌نامه تحصیلی
• مدارک ویزا — مدرک زبان در صورت ارتباط با شرایط پذیرش
• مدارک ویزا — رزرو سفر یا مدرک توانایی تأمین هزینه بازگشت مطابق چک‌لیست
• مدارک ویزا — شناسنامه ترجمه‌شده و تأییدشده در صورت مطالبه
• مدارک ویزا — ترجمه‌های رسمی دارای تأییدات لازم قوه قضاییه و وزارت امور خارجه ایران طبق چک‌لیست جاری
• مدارک ویزا — مدارک تکمیلی مرتبط با توضیح گپ تحصیلی، اشتغال، خدمت سربازی یا منشأ منابع مالی در صورت نیاز
• چک‌لیست سفارت باید در زمان تشکیل پرونده دوباره بررسی شود؛ زیرا اعتبار ترجمه‌ها، نوع بیمه، تعداد نسخه‌ها و روش ثبت درخواست ممکن است تغییر کند.

• بوداپست — بیشترین تنوع دانشگاه، برنامه انگلیسی‌زبان و فرصت کار بین‌المللی؛ سطح هزینه بالا
• دبرسن — دانشگاه بزرگ با تمرکز قوی بر پزشکی، علوم، مهندسی و کشاورزی؛ سطح هزینه متوسط
• سگد — شهر دانشگاهی شناخته‌شده در پزشکی، علوم طبیعی و پژوهش؛ سطح هزینه متوسط
• پچ — محیط دانشجویی بین‌المللی و هزینه مسکن معمولاً پایین‌تر از بوداپست؛ سطح هزینه پایین تا متوسط
• گیور — مناسب برخی رشته‌های مهندسی، خودرو و کسب‌وکار؛ سطح هزینه متوسط
• میسکولک — گزینه‌هایی در مهندسی، علوم فنی و اقتصاد؛ سطح هزینه پایین تا متوسط
• وسپرم — شهر کوچک‌تر با برنامه‌هایی در مهندسی، فناوری و علوم؛ سطح هزینه پایین تا متوسط
• سطح هزینه شهرها تقریبی است و به نوع مسکن، فاصله از مرکز، زمان اجاره و سبک زندگی بستگی دارد. برای بوداپست رقم رسمی واحدی منتشر نشده و بودجه روز باید جداگانه بررسی شود.