تحصیل در رومانی

آموزش عالی رومانی بخشی از فضای آموزش عالی اروپا و مبتنی بر نظام سه‌چرخه‌ای کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری و اعتبارهای ECTS است. دانشگاه‌ها می‌توانند دولتی، خصوصی یا وابسته به نهادهای مذهبی باشند، اما برای پذیرش دانشجوی بین‌المللی و صدور مدارک معتبر باید دارای اعتبار یا مجوز قانونی باشند.

کیفیت آموزشی میان دانشگاه‌ها و رشته‌ها یکسان نیست؛ بنابراین بررسی اعتبار خود دانشگاه، وضعیت دقیق برنامه، زبان تدریس، امکانات آموزشی و شرایط شناسایی مدرک در کشور مقصد ضروری است. در رشته‌های پزشکی، دندان‌پزشکی، داروسازی و سایر حرفه‌های نظام‌مند، اخذ مدرک به‌تنهایی به‌معنای مجوز خودکار اشتغال در ایران یا سایر کشورها نیست.

کارشناسی معمولاً ۱۸۰ تا ۲۴۰ واحد ECTS و حدود سه تا چهار سال است؛ برخی رشته‌های یکپارچه مانند پزشکی طولانی‌تر هستند.

کارشناسی ارشد معمولاً ۶۰ تا ۱۲۰ واحد ECTS و یک تا دو سال است.

در چارچوب فعلی، بسیاری از دوره‌های دکتری چهار ساله و معادل ۲۴۰ واحد ECTS ارائه می‌شوند.

دانشگاه‌های دولتی و خصوصی هر دو امکان پذیرش دانشجوی غیراروپایی دارند، مشروط بر اینکه دانشگاه و برنامه از نظر قانونی معتبر یا موقتاً مجاز باشند.

دوره‌های تمام‌وقت، پاره‌وقت و در برخی حوزه‌ها آموزش از راه دور وجود دارد؛ اما متقاضی غیراروپایی برای ویزای تحصیلی معمولاً باید در دوره تمام‌وقت پذیرفته شود.

• دوره آمادگی زبان رومانیایی
• کارشناسی
• کارشناسی ارشد
• دکتری پژوهشی
• دوره‌های یکپارچه بلندمدت مانند پزشکی، دندان‌پزشکی و داروسازی
• دوره‌های تبادل دانشجو و فرصت‌های مطالعاتی واجد شرایط

• پزشکی و علوم سلامت
• دندان‌پزشکی
• داروسازی
• مهندسی کامپیوتر و علوم کامپیوتر
• هوش مصنوعی، داده و فناوری اطلاعات
• مهندسی برق، مکانیک، عمران و صنایع
• مدیریت، اقتصاد و بازرگانی
• معماری و شهرسازی
• کشاورزی و دامپزشکی
• علوم اجتماعی، ارتباطات و روابط بین‌الملل

• داشتن دیپلم معتبر برای ورود به کارشناسی یا دوره‌های یکپارچه
• داشتن مدرک کارشناسی مرتبط یا قابل‌قبول برای کارشناسی ارشد
• داشتن مدرک کارشناسی ارشد یا مدرک معادل مورد قبول برای دکتری
• ارائه ریزنمرات و مدارک تحصیلی صادرشده از مؤسسات معتبر
• ترجمه رسمی مدارک به زبان مورد قبول دانشگاه و انجام تأیید، قانونی‌سازی یا آپوستیل مطابق دستورالعمل پرونده
• اثبات تسلط به زبان تدریس برنامه
• شرکت در آزمون، مصاحبه، ارزیابی علمی یا ارائه پورتفولیو در رشته‌هایی که دانشگاه تعیین می‌کند
• ارائه پروپوزال، سوابق پژوهشی و موافقت استاد راهنما در بسیاری از برنامه‌های دکتری
• دریافت نامه پذیرش تحصیلی مورد تأیید وزارت آموزش رومانی برای فرایند ویزای دانشجویی
• ثبت‌نام در یک برنامه تمام‌وقت، معتبر یا موقتاً مجاز برای متقاضیان نیازمند ویزا

در منابع رسمی بررسی‌شده، محدودیت سنی عمومی و صریحی برای پذیرش عادی کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری یا ویزای تحصیلی دانشگاهی مشاهده نشد.

متقاضیان زیر ۱۸ سال باید رضایت‌نامه والدین یا قیم قانونی ارائه کنند.

وقفه تحصیلی به‌خودی‌خود ممنوعیت قانونی ایجاد نمی‌کند، اما دانشگاه و مرجع کنسولی می‌توانند ارتباط سوابق تحصیلی، هدف از انتخاب رشته، فعالیت‌های دوره وقفه و منطق ادامه تحصیل را بررسی کنند.

برخی بورسیه‌ها، دانشگاه‌ها یا برنامه‌های خاص ممکن است شرایط جداگانه داشته باشند؛ پرونده‌های دارای سن یا گپ تحصیلی قابل‌توجه باید به‌صورت موردی بررسی شوند.

• برای دوره‌های انگلیسی‌زبان، نوع مدرک و حداقل نمره زبان را هر دانشگاه یا برنامه تعیین می‌کند و حداقل نمره ملی یکسانی برای IELTS، TOEFL یا سایر آزمون‌ها در منابع رسمی بررسی‌شده وجود ندارد.
• برخی دانشگاه‌ها مدرک بین‌المللی زبان، گواهی تحصیل قبلی به زبان انگلیسی، مصاحبه یا آزمون زبان داخلی خود را می‌پذیرند؛ پذیرش هرکدام باید در صفحه همان برنامه تأیید شود.
• برای دوره‌های رومانیایی‌زبان، ممکن است ارائه مدرک زبان رومانیایی یا گذراندن دوره آمادگی یک‌ساله لازم باشد.
• در بورسیه دولتی رومانی، ارائه مدرک معتبر زبان رومانیایی حداقل سطح B1 یکی از راه‌های معافیت از دوره آمادگی زبان است؛ این شرط را نمی‌توان به تمام پذیرش‌های عادی دانشگاهی تعمیم داد.

متقاضیان ایرانی برای تحصیل دانشگاهی بلندمدت به ویزای نوع D/SD نیاز دارند.

پیش از درخواست ویزا باید از دانشگاه معتبر پذیرش گرفته شود و نامه پذیرش تحصیلی مورد تأیید وزارت آموزش رومانی صادر شده باشد.

برای ویزا، پرداخت شهریه حداقل یک سال، تمکن مالی، گواهی سوءپیشینه، بیمه مسافرتی با حداقل پوشش ۳۰٬۰۰۰ یورو و در صورت صغیر بودن رضایت والدین لازم است.

هزینه ویزای بلندمدت از ۲۷ آوریل ۲۰۲۶ برابر با ۳۰۰ یورو است که با نرخ مرجع ۵ اوت ۲۰۲۶ تقریباً ۱٬۵۷۵ لئو می‌شود.

نظر داخلی اداره مهاجرت طبق مقررات ظرف ۳۰ روز صادر می‌شود و امکان تمدید این مرحله تا ۱۵ روز وجود دارد. این زمان فقط مرحله نظر داخلی است و کل زمان دریافت وقت، بررسی سفارت و صدور ویزا را تضمین نمی‌کند.

ویزای تحصیلی برای ۹۰ روز و با یک یا چند بار ورود صادر می‌شود. پس از ورود، درخواست اقامت باید حداقل ۳۰ روز پیش از پایان اعتبار اقامت ناشی از ویزا ثبت شود.

متقاضی ایرانی باید شیوه وقت‌گیری، نحوه پرداخت هزینه و فهرست مدارک محلی را در سامانه eVisa و دستورالعمل جاری سفارت رومانی در تهران مجدداً کنترل کند.

دارنده اقامت موقت تحصیلی می‌تواند بدون دریافت مجوز کار جداگانه، با قرارداد استخدامی پاره‌وقت کار کند.

حداکثر زمان مجاز طبق صفحه جاری اداره مهاجرت رومانی شش ساعت در روز است.

در منبع جاری، استثنای روشنی برای افزایش ساعات کار در تعطیلات دانشگاهی ذکر نشده است؛ بنابراین نباید کار تمام‌وقت در تعطیلات را بدون تأیید رسمی فرض کرد.

درآمد کار دانشجویی تضمین‌شده نیست و برای اثبات تمکن و تأمین کامل شهریه و زندگی نباید صرفاً بر اشتغال دانشجویی اتکا شود.

دانشجوی غیراروپایی که اقامت موقت معتبر حداقل یک‌ساله در رومانی داشته باشد، اصولاً می‌تواند برای الحاق همسر و فرزندان مجرد زیر سن قانونی اقدام کند.

ابتدا باید نظر موافق اداره کل مهاجرت رومانی دریافت شود و سپس اعضای خانواده برای ویزای بلندمدت الحاق خانواده اقدام کنند.

مدارک رابطه خانوادگی باید ترجمه و حسب مورد قانونی‌سازی یا آپوستیل شوند و متقاضی باید مسکن مناسب، بیمه و تمکن مازاد بر نیاز شخصی خود ارائه دهد.

تمکن اضافه برای هر عضو خانواده معادل حداقل دستمزد خالص اعلام شده است؛ مبلغ خالص جاری در صفحه رسمی مورد بررسی درج نشده و نیازمند بررسی دستی است.

بر اساس صفحه جاری اشتغال IGI، معافیت صریح از مجوز کار برای همراهان، ناظر به اعضای خانواده شهروند رومانی است. بنابراین همسر همراه یک دانشجوی غیراروپایی باید اصل را بر نیاز به مجوز کار قرار دهد، مگر اینکه IGI به‌طور موردی معافیت دیگری را تأیید کند.

اقامت موقت تحصیلی پس از فارغ‌التحصیلی می‌تواند برای حداکثر ۹ ماه به‌منظور جست‌وجوی کار، انجام مراحل استخدام یا شروع تشریفات تأسیس کسب‌وکار تمدید شود.

متقاضی باید مدارک پایان تحصیل را ارائه دهد و پیش از پایان این دوره، در صورت یافتن شغل یا احراز شرایط فعالیت اقتصادی، نوع یا هدف اقامت خود را مطابق مقررات تغییر دهد.

این دوره به‌معنای اقامت کاری یا دائم خودکار نیست.

برای اقامت بلندمدت، قاعده عمومی پنج سال اقامت پیوسته وجود دارد؛ زمان اقامت با هدف تحصیل فقط به میزان نصف محاسبه می‌شود و شخص تا زمانی که صرفاً اقامت موقت تحصیلی دارد، واجد دریافت اقامت بلندمدت نیست.

فرصت‌های شغلی به شهر و منطقه وابسته‌اند. داده‌های EURES در بخش‌هایی از رومانی کمبود نیرو در ساخت‌وساز، تولید، حمل‌ونقل و لجستیک، مشاغل فنی، برق‌کاری، خدمات، هتلداری و برخی مشاغل فروش را نشان می‌دهد.

در بخارست، توسعه نرم‌افزار نیز در فهرست برخی مشاغل دارای کمبود قرار گرفته است؛ بااین‌حال، فناوری اطلاعات در تمام مناطق رومانی کمبود یکسان ندارد و برخی عناوین ICT در بعضی مناطق در گروه مازاد نیروی کار ثبت شده‌اند.

تسلط به زبان رومانیایی دامنه فرصت‌ها را، به‌ویژه در مشاغل مشتری‌محور، درمانی، اداری و حرفه‌های نظام‌مند، افزایش می‌دهد. داشتن مدرک انگلیسی‌زبان به‌تنهایی تضمین‌کننده استخدام پس از تحصیل نیست.

• ساختار آموزش عالی هماهنگ با نظام ECTS و فضای آموزش عالی اروپا
• وجود دانشگاه‌های دولتی و خصوصی معتبر و تنوع نسبی رشته‌ها
• ارائه برنامه‌های انگلیسی و فرانسوی در کنار دوره‌های رومانیایی
• هزینه عمومی زندگی پایین‌تر از بسیاری از مقاصد گران‌تر اروپای غربی
• امکان کار پاره‌وقت تا شش ساعت در روز بدون مجوز کار جداگانه برای دانشجو
• امکان تمدید اقامت تا ۹ ماه پس از فارغ‌التحصیلی برای جست‌وجوی کار
• وجود بورسیه دولتی برای متقاضیان واجد شرایط کشورهای غیرعضو اتحادیه اروپا
• تنوع شهرهای دانشگاهی خارج از پایتخت

• شهریه‌ها میان برنامه‌ها اختلاف زیادی دارند و یک بازه کشوری واحد برای هر مقطع وجود ندارد
• پرداخت شهریه حداقل یک سال پیش از درخواست ویزا می‌تواند فشار مالی اولیه ایجاد کند
• هزینه ویزای بلندمدت در آوریل ۲۰۲۶ به ۳۰۰ یورو افزایش یافته است
• ظرفیت خوابگاه دانشگاهی محدود است و تخصیص اتاق تضمین نمی‌شود
• اطلاعات هزینه زندگی در برخی صفحات رسمی فاقد تاریخ به‌روزرسانی است
• زبان رومانیایی برای ورود گسترده‌تر به بازار کار اهمیت زیادی دارد
• کار دانشجویی برای پوشش قطعی تمام هزینه‌های تحصیل و زندگی کافی نیست
• تحصیل پزشکی یا سایر حرفه‌های نظام‌مند به‌تنهایی مجوز اشتغال در کشور دیگر ایجاد نمی‌کند
• سال‌های اقامت تحصیلی برای اقامت بلندمدت فقط نصف محاسبه می‌شوند
• حق کار همراه دانشجوی غیراروپایی باید پیش از اقدام با اداره مهاجرت بررسی شود
• برخی صفحات رسمی قدیمی هنوز هزینه ویزا یا شرایط اقامت قبلی را نمایش می‌دهند
• انتقال شهریه و ارائه مدارک مالی از ایران باید پیش از پرداخت با دانشگاه و سفارت هماهنگ شود

• متقاضیانی که به دنبال تحصیل در یک کشور عضو اتحادیه اروپا با هزینه قابل مدیریت‌تر هستند
• افرادی که توان پرداخت شهریه سال اول و ارائه تمکن مستقل را دارند
• متقاضیانی که حاضرند زبان رومانیایی را برای زندگی و اشتغال یاد بگیرند
• دانشجویانی که دانشگاه و برنامه را بر اساس اعتبار و محتوای آموزشی بررسی می‌کنند
• متقاضیان رشته‌های پزشکی، مهندسی، فناوری، مدیریت و علوم اجتماعی با بودجه متناسب
• پژوهشگرانی که برای دکتری دارای پروپوزال، سابقه علمی و امکان ارتباط با استاد راهنما هستند

مناسب نیست برای

• افرادی که انتظار دارند کار دانشجویی تمام هزینه‌های تحصیل و زندگی را پوشش دهد
• متقاضیانی که امکان پرداخت شهریه یک سال پیش از ویزا را ندارند
• افرادی که حاضر به یادگیری زبان رومانیایی نیستند و اشتغال گسترده پس از تحصیل می‌خواهند
• متقاضیانی که به دنبال اقامت دائم فوری یا خودکار پس از تحصیل هستند
• افرادی که دریافت ویزا یا پذیرش تضمینی را شرط اقدام می‌دانند
• متقاضیانی که بدون بررسی اعتبار رشته پزشکی یا حرفه نظام‌مند قصد ثبت‌نام دارند
• خانواده‌هایی که اشتغال فوری و بدون مجوز همسر همراه برایشان شرط اصلی است

• تعیین مقطع، رشته، زبان تدریس و بودجه قابل تأمین
• جست‌وجوی برنامه در سامانه رسمی Study in Romania و وب‌سایت دانشگاه
• بررسی اعتبار دانشگاه، وضعیت برنامه و شرایط شناسایی مدرک
• کنترل شهریه سال تحصیلی، هزینه درخواست، مهلت‌ها و شرایط زبان
• آماده‌سازی مدارک تحصیلی، ریزنمرات، ترجمه‌ها و تأییدات لازم
• ثبت درخواست مستقیم در سامانه دانشگاه یا مسیر اعلام‌شده برای بورسیه
• شرکت در آزمون، مصاحبه، ارزیابی زبان یا ارائه پورتفولیو در صورت لزوم
• دریافت پذیرش دانشگاه و انجام فرایند صدور نامه پذیرش وزارت آموزش رومانی
• پرداخت شهریه حداقل یک سال مطابق دستورالعمل رسمی دانشگاه
• آماده‌سازی تمکن، بیمه، سوءپیشینه و مدارک ویزای D/SD
• ثبت درخواست در سامانه eVisa و مراجعه به سفارت یا بخش کنسولی طبق وقت تعیین‌شده
• دریافت ویزا و هماهنگی خوابگاه یا محل اقامت پیش از ورود
• ورود به رومانی، ثبت‌نام نهایی دانشگاه و تحویل اصل مدارک
• درخواست اقامت دانشجویی حداقل ۳۰ روز پیش از پایان اعتبار اقامت ویزا
• تمدید به‌موقع اقامت در طول دوره و بررسی مسیر ۹ماهه پس از فارغ‌التحصیلی

• مدارک دانشگاه: فرم درخواست یا ثبت‌نام آنلاین دانشگاه
• مدارک دانشگاه: گذرنامه معتبر و عکس مورد نیاز دانشگاه
• مدارک دانشگاه: دیپلم و ریزنمرات برای کارشناسی
• مدارک دانشگاه: مدرک کارشناسی و ریزنمرات برای کارشناسی ارشد
• مدارک دانشگاه: مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد برای دکتری
• مدارک دانشگاه: ترجمه رسمی و تأیید یا قانونی‌سازی مدارک مطابق دستورالعمل
• مدارک دانشگاه: گواهی زبان مورد قبول برنامه
• مدارک دانشگاه: رزومه، انگیزه‌نامه و توصیه‌نامه در صورت درخواست
• مدارک دانشگاه: پورتفولیو، آزمون یا مدارک اختصاصی رشته در صورت لزوم
• مدارک دکتری: پروپوزال یا شرح پروژه پژوهشی، فهرست آثار و موافقت استاد راهنما در صورت درخواست
• مدارک بورسیه دولتی: شناسنامه یا گواهی تولد، سه صفحه اول گذرنامه، رزومه و مدارک تحصیلی ترجمه‌شده
• مدارک ویزا: نامه پذیرش تحصیلی صادر یا تأییدشده توسط وزارت آموزش رومانی
• مدارک ویزا: اثبات پرداخت شهریه حداقل یک سال تحصیلی
• مدارک ویزا: اثبات تمکن مطابق حداقل حقوق ناخالص و مدت ویزا
• مدارک ویزا: گواهی سوءپیشینه یا مدرک قانونی معادل
• مدارک ویزا: بیمه مسافرتی با حداقل پوشش ۳۰٬۰۰۰ یورو
• مدارک ویزا: رضایت‌نامه والدین یا قیم برای متقاضی زیر ۱۸ سال
• مدارک ویزا: فرم، عکس، گذرنامه و رسید هزینه مطابق چک‌لیست سامانه eVisa و سفارت
• مدارک اقامت: گواهی ثبت‌نام دانشگاه و نامه پذیرش در اولین درخواست
• مدارک اقامت: تمکن حداقل شش ماه
• مدارک اقامت: مدرک قانونی محل سکونت و گواهی پزشکی

• بخارست | بیشترین تنوع دانشگاه و فرصت شغلی؛ هزینه بالا در مقایسه با سایر شهرهای رومانی و حدود ۳٬۵۷۰ لئو در ماه بدون اجاره
• کلوژ-نپوکا | قطب دانشگاهی و فناوری؛ بازار اجاره رقابتی و هزینه بالا، حدود ۳٬۲۹۰ لئو در ماه بدون اجاره
• تیمیشوارا | مناسب رشته‌های مهندسی، صنعت و فناوری؛ هزینه متوسط رو به بالا، حدود ۳٬۱۴۰ لئو در ماه بدون اجاره
• یاش | شهر دانشگاهی باسابقه با گزینه‌های متعدد آموزشی؛ هزینه متوسط و پایین‌تر از بخارست و کلوژ، حدود ۳٬۰۸۰ لئو در ماه بدون اجاره