زنگ خطر جدی برای پزشکان، دانشجویان و داوطلبان آزمونهای بینالمللی
از ۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ارائه خدمات آزمونی Pearson به داوطلبانی که مقیم ایران هستند متوقف میشود؛ حتی آزمونهای از پیش زمانبندیشده نیز ممکن است لغو شوند.
یک تغییر مهم در دسترسی داوطلبان ایرانی به آزمونهای بینالمللی اعلام شده است. Pearson VUE، یکی از بزرگترین شبکههای جهانی ارائه و برگزاری آزمونهای حرفهای، دانشگاهی و تخصصی، اعلام کرده است که از ساعت ۰۰:۰۰ بامداد ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ به وقت EDT، ارائه خدمات آزمونی به افرادی که مقیم ایران هستند، تا اطلاع ثانوی متوقف خواهد شد.
این تصمیم در پی تغییرات مقررات تحریمی ایالات متحده و تعلیق General License G توسط دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) اعلام شده است.
دقیقاً چه چیزی تغییر کرده است؟
بر اساس اطلاعیه Pearson، از تاریخ ۸ سپتامبر ۲۰۲۶:
• برای داوطلبانی که مقیم ایران هستند، امکان جدید Schedule یا زمانبندی آزمون وجود نخواهد داشت.
• Pearson نمیتواند آزمون این گروه از داوطلبان را در چارچوب خدمات خود برنامهریزی یا ارائه کند.
• آزمونهایی که پیش از این برای داوطلبان مشمول محدودیت زمانبندی شدهاند نیز لغو خواهند شد.
• تنها استثنای اعلامشده مربوط به افرادی است که بتوانند مدرکی مبنی بر اقامت اصلی خارج از ایران ارائه کنند.
بنابراین مسئله صرفاً تعطیلی یک مرکز آزمون در ایران یا محدود شدن آزمونهای حضوری نیست؛ بلکه خودِ ارائه خدمات آزمونی به افراد مقیم ایران تحت تأثیر قرار گرفته است.
چرا این خبر برای پزشکان و کادر درمان اهمیت ویژهای دارد؟
اگرچه این تصمیم به تمام رشتهها و گروههای آزمونی مربوط میشود، اهمیت آن برای جامعه پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و سایر حرفههای سلامت بیشتر است؛ زیرا بخش قابل توجهی از فرآیند مهاجرت حرفهای و اخذ مجوز کار در کشورهای مختلف به آزمونهای استاندارد بینالمللی وابسته است.
در سالهای اخیر بسیاری از پزشکان، دندانپزشکان، پرستاران، داروسازان و سایر متخصصان ایرانی برای آزمونهای حرفهای خود از شبکههای آزمونی بینالمللی استفاده کردهاند.
از جمله آزمونهایی که ممکن است در این شرایط برای داوطلبان ایرانی اهمیت پیدا کنند، برنامههایی هستند که برگزاری یا خدمات آزمونی آنها از طریق Pearson VUE انجام میشود.
برای مثال، در حوزه پزشکی، نام آزمونها و برنامههایی مانند:
• AMC
• برخی آزمونها و ارزیابیهای حرفهای مرتبط با کشورهای حوزه خلیج فارس
• آزمونهای حرفهای حوزه سلامت
• برخی آزمونهای تخصصی و Certification
• و برنامههای ارزیابی حرفهای سایر رشتهها
ممکن است در این چارچوب قرار بگیرند؛ اما وضعیت هر آزمون باید بهصورت جداگانه با نهاد صاحب آزمون بررسی شود.
نکته بسیار مهم این است که Pearson VUE برگزارکننده یا ارائهدهنده خدمات آزمونهای بسیار متنوعی است و قوانین یکسانی برای تمام برنامههای آزمونی وجود ندارد.
بنابراین نمیتوان صرفاً با مشاهده این اطلاعیه نتیجه گرفت که تمام آزمونهای پزشکی جهان برای ایرانیان متوقف شدهاند.
یک نکته بسیار مهم: «ایرانی بودن» با «مقیم ایران بودن» یکسان نیست. این بخش احتمالاً مهمترین نکته اطلاعیه Pearson است.
محدودیت اعلامشده بر اساس متن اطلاعیه، متوجه Test-Takers who are residents of Iran است؛ یعنی داوطلبانی که مقیم ایران هستند.
در نتیجه:
تابعیت ایرانی بهتنهایی به معنای مشمول شدن قطعی این محدودیت نیست.
برای مثال، وضعیت یک پزشک ایرانی که بهصورت قانونی در آلمان، ترکیه، امارات، استرالیا یا کشور دیگری اقامت اصلی دارد، میتواند با وضعیت پزشکی که در ایران زندگی میکند متفاوت باشد؛ البته پذیرش مدرک اقامت و نحوه اعمال محدودیت به مقررات Pearson و همچنین قوانین برنامه آزمونی مربوط بستگی دارد. بنابراین استفاده از پاسپورت ایرانی بهتنهایی نباید با «اقامت در ایران» یکی تلقی شود.
اگر قبلاً برای آزمون ثبتنام کرده باشیم چه میشود؟
این قسمت برای داوطلبانی که در هفتهها یا ماههای اخیر هزینه آزمون پرداخت کردهاند اهمیت بسیار زیادی دارد.
طبق اطلاعیه Pearson، آزمونهایی که در حال حاضر برای داوطلبان مشمول این محدودیت زمانبندی شدهاند نیز لغو خواهند شد. بنابراین اگر فردی:
• هزینه آزمون را پرداخت کرده باشد؛
• تاریخ آزمون گرفته باشد؛
• مرکز آزمون انتخاب کرده باشد؛
• Confirmation دریافت کرده باشد؛
اما در تاریخ اجرای محدودیت همچنان مقیم ایران باشد، نباید تصور کند که صرفاً به دلیل ثبتنام قبلی، آزمون او حتماً برگزار خواهد شد.
در چنین شرایطی، داوطلب باید وضعیت آزمون خود را مستقیماً با Pearson و سازمان صاحب آزمون بررسی کند.
آیا آزمون آنلاین هم شامل این محدودیت میشود؟
احتمالاً بله و این موضوع اهمیت زیادی دارد. این تصمیم را نباید صرفاً به آزمونهای حضوری در Test Center محدود کرد.
Pearson VUE علاوه بر مراکز آزمون، خدمات Online Proctored Testing یا OnVUE را نیز ارائه میکند. در برخی برنامههای آزمونی، محدودیتهای جغرافیایی برای افرادی که در کشورهای خاص حضور دارند، اعمال میشود.
بنابراین اینکه یک آزمون امکان برگزاری آنلاین دارد، لزوماً به این معنی نیست که داوطلب مقیم ایران میتواند آن را از داخل ایران انجام دهد.
این نکته بهویژه برای افرادی اهمیت دارد که تصور میکنند با انتخاب گزینه Online Examination میتوانند محدودیت مرکز آزمون را برطرف کنند.
آیا خروج موقت از ایران مشکل را حل میکند؟
این موضوع نیازمند احتیاط جدی است. اطلاعیه Pearson از Primary Residence Outside of Iran صحبت میکند؛ بنابراین صرفاً حضور کوتاهمدت در یک کشور دیگر الزاماً معادل داشتن اقامت اصلی در آن کشور نیست.
به عبارت دیگر:سفر توریستی چندروزه به یک کشور دیگر ≠ اثبات اقامت اصلی خارج از ایران
اگر Pearson برای ادامه خدمات، مدرک اقامت بخواهد، داوطلب باید بتواند مطابق الزامات اعلامشده، اقامت واقعی و قابل اثبات خارج از ایران را نشان دهد.
از ارائه اطلاعات نادرست یا استفاده از مدارک غیرواقعی نیز باید جداً خودداری شود؛ زیرا مسئله میتواند فراتر از لغو یک آزمون باشد.
این تغییر فقط مربوط به پزشکی نیست
اگرچه جامعه پزشکی یکی از بزرگترین گروههای در معرض تأثیر این تغییر است، اما دامنه فعالیت Pearson VUE بسیار گستردهتر است.
این شبکه برای برنامههای آزمونی متعددی در حوزههای مختلف استفاده میشود، از جمله:
پزشکی و علوم سلامت:
• پزشکی
• دندانپزشکی
• پرستاری
• داروسازی
• علوم آزمایشگاهی
• برخی Certificationهای تخصصی سلامت
فناوری و IT:
• IT
• Cybersecurity
• Cloud
• Networking
• Software و Technology Certifications
مدیریت و کسبوکار:
• مدیریت
• مالی
• حسابداری
• مدیریت پروژه
• بانکداری و خدمات مالی
مهندسی و رشتههای تخصصی:
• آزمونهای حرفهای
• Certificationهای تخصصی
• ارزیابیهای شغلی و حرفهای
آموزش و سایر حرفهها:
• آزمونهای تخصصی
• Certification
• ارزیابیهای حرفهای و شغلی
بنابراین اثر این تصمیم باید برای هر آزمون بهصورت مستقل بررسی شود.
مهمترین پیام برای پزشکان ایرانی
رای پزشکان و سایر متخصصانی که در مسیر مهاجرت حرفهای هستند، این تغییر میتواند اهمیت بیشتری داشته باشد؛ زیرا در بسیاری از مسیرهای بینالمللی، آزمون یکی از مراحل زنجیرهای و زمانبندیشده فرآیند اخذ مجوز حرفهای است.
برای مثال، اگر یک پزشک مسیر زیر را بهصورت متوالی طی کند:
ارزیابی مدارک ← ثبتنام در نهاد پزشکی ← Eligibility ← آزمون ← دریافت نتیجه ← ثبت درخواست Registration ← ویزا و مجوز کار
اختلال در مرحله آزمون میتواند کل Timeline پرونده را تحت تأثیر قرار دهد.
به همین دلیل، پزشکان و دندانپزشکان نباید صرفاً به دنبال این باشند که «آزمون برگزار میشود یا نه»؛ بلکه باید بررسی کنند:
۱. آیا آزمون موردنظر آنها توسط Pearson VUE ارائه میشود؟
۲. آیا محدودیت فعلی شامل همان Program آزمونی میشود؟
۳. آیا محدودیت بر اساس محل اقامت اعمال میشود یا تابعیت؟
۴. اگر آزمون قبلی لغو شود، Refund چگونه انجام میشود؟
۵. آیا امکان انتقال آزمون به کشور دیگر وجود دارد؟
۶. آیا کشور مقصد یا نهاد Professional Regulator جایگزینی برای آزمون ارائه کرده است؟
۷. آیا تغییر فعلی باعث تغییر در Deadline پرونده میشود؟
۸. آیا سفر و اقامت واقعی در کشور ثالث میتواند امکان شرکت در آزمون را فراهم کند؟
۹. آیا مرکز آزمون یا ارائهدهنده دیگری برای همان آزمون وجود دارد؟
آیا راه جایگزین وجود دارد؟
در حال حاضر نمیتوان یک راهحل واحد برای همه آزمونها معرفی کرد.
راهکار به ماهیت آزمون و نهاد صاحب آن بستگی دارد.
۱. آزمون در کشور ثالث
در صورت داشتن شرایط اقامت مورد قبول، امکان شرکت در کشور دیگری وجود داشته باشد.
۲. تغییر مسیر آزمون
ممکن است نهاد صاحب آزمون گزینه یا مرکز دیگری خارج از شبکه Pearson ارائه کند.
۳. تغییر زمانبندی
برخی داوطلبان ممکن است بتوانند پس از رفع محدودیت یا تغییر مقررات، مجدداً آزمون خود را برنامهریزی کنند.
۴. استفاده از مسیر جایگزین حرفهای
در برخی کشورها ممکن است مسیرهای دیگری مانند ارزیابی پرونده، آزمون جایگزین، مسیر دانشگاهی یا مسیرهای خاص حرفهای وجود داشته باشد.
اما این موارد برای همه آزمونها یکسان نیستند و نباید بدون بررسی رسمی به داوطلب توصیه شوند.
یک هشدار مهم برای داوطلبان
در روزهای آینده احتمالاً تبلیغات و پیشنهادهای مختلفی با عناوینی مانند:
«رزرو قطعی آزمون Pearson برای ایرانیان»
«دور زدن تحریم Pearson»
«ثبتنام بدون نیاز به اقامت»
«فعالسازی آزمون از کشور ثالث»
منتشر خواهد شد.
داوطلبان باید با احتیاط بسیار بالا برخورد کنند.
محدودیت ناشی از مقررات یک شرکت بینالمللی را نمیتوان صرفاً با تغییر IP، VPN، آدرس یا اطلاعات حساب دور زد.
هرگونه مغایرت میان محل واقعی اقامت، اطلاعات ثبتشده و مدارک ارائهشده میتواند منجر به لغو آزمون، عدم پذیرش نتیجه یا مشکلات بعدی در پرونده حرفهای شود.
وضعیت فعلی؛ چه کسانی باید فوراً اقدام کنند؟
افراد زیر بهتر است وضعیت خود را هرچه سریعتر بررسی کنند:
🔴 پزشکانی که برای AMC یا آزمونهای حرفهای مشابه برنامهریزی کردهاند
🔴 دندانپزشکان و داروسازانی که آزمون حرفهای پیش رو دارند
🔴 پرستاران و سایر کادر درمان در مسیر اخذ مجوز بینالمللی
🔴 داوطلبانی که آزمونشان قبلاً Schedule شده است
🔴 افرادی که هزینه آزمون را پرداخت کردهاند ولی هنوز امتحان ندادهاند
🔴 دانشجویان و فارغالتحصیلانی که برای Certificationهای بینالمللی برنامهریزی کردهاند
🔴 داوطلبانی که قصد دارند از آزمون آنلاین Pearson استفاده کنند
🔴 افرادی که برای شرکت در آزمون به کشور ثالث فکر میکنند
جمعبندی
تصمیم جدید Pearson VUE را باید یک تغییر مهم در دسترسی داوطلبان مقیم ایران به آزمونهای بینالمللی دانست، نه صرفاً تعطیلی یک مرکز آزمون.
بر اساس اطلاعیه منتشرشده، از ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ ارائه خدمات آزمونی به افرادی که مقیم ایران هستند متوقف میشود و آزمونهای از قبل زمانبندیشده برای داوطلبان مشمول نیز ممکن است لغو شوند.
ریشه این تغییر به تحولات اخیر در مقررات تحریمی آمریکا و تعلیق General License G بازمیگردد.
با این حال، یک نکته اساسی را نباید فراموش کرد:
این تصمیم به معنای ممنوعیت تمام آزمونهای بینالمللی برای ایرانیان نیست.
هر آزمون، نهاد حرفهای و مسیر مهاجرتی باید بهصورت مستقل بررسی شود.
بهخصوص برای پزشکان، دندانپزشکان، داروسازان و سایر متخصصان، پیش از هرگونه پرداخت هزینه یا برنامهریزی سفر، باید مشخص شود که آزمون موردنظر دقیقاً تحت چه مقرراتی قرار دارد و چه گزینه جایگزینی برای داوطلب مقیم ایران وجود دارد.
این تغییر میتواند بر برنامهریزی زمانی هزاران داوطلب ایرانی در مسیر تحصیل، اخذ Certification، مهاجرت تحصیلی و مهاجرت حرفهای اثر بگذارد؛ بنابراین پیگیری آخرین اطلاعیه Pearson و نهاد صاحب هر آزمون، از هرگونه تصمیم عجولانه مهمتر است.
