بورسیه پژوهشی دکتری مشترک DAAD آلمان

معرفی بورسیه دکتری مشترک DAAD آلمان

برنامه Bi-nationally Supervised Doctoral Degrees / Cotutelle یکی از بورسیه‌های پژوهشی سرویس تبادلات آکادمیک آلمان یا DAAD است که برای دانشجویان و پژوهشگران دکتری خارج از آلمان ارائه می‌شود. فراخوان فعلی برای دوره تأمین مالی ۲۰۲۷/۲۸ منتشر شده و متقاضیان واجد شرایط می‌توانند تا 2026-08-31 از طریق پورتال ملی DAAD درخواست خود را ارسال کنند. زمان انتخاب فوریه ۲۰۲۷ و آغاز حمایت در نیم‌سال زمستانی ۲۰۲۷/۲۸ اعلام شده است.

این برنامه دو مسیر اصلی دارد. در مسیر نخست که به مدل Sandwich یا نظارت دوکشوری معروف است، دانشجو دوره دکتری خود را در کشور مبدأ آغاز می‌کند، برای انجام بخش‌هایی از پژوهش به آلمان می‌رود و در پایان مدرک را از دانشگاه مبدأ دریافت می‌کند. در این مدل، رساله باید هم‌زمان زیر نظر یک استاد در دانشگاه مبدأ و یک استاد یا پژوهشگر دانشگاهی در آلمان انجام شود.

مسیر دوم، مدل Cotutelle است. در این حالت، پروژه دکتری بر اساس یک قرارداد رسمی و اختصاصی میان دانشگاه مبدأ و دانشگاه آلمانی اجرا می‌شود و پس از دفاع موفق، مدرک دکتری به‌صورت مشترک یا با مشارکت هر دو دانشگاه صادر خواهد شد. نوع همکاری و نحوه صدور مدرک باید در قرارداد Cotutelle هر متقاضی مشخص شود.

پوشش مالی واقعی

DAAD در مدت حضور پژوهشگر در آلمان، ماهانه ۱٬۴۰۰ یورو پرداخت می‌کند. مدت حمایت حداقل هفت و حداکثر ۲۴ ماه است و می‌توان این مدت را با توجه به برنامه پژوهشی به چند اقامت کوتاه‌تر در آلمان تقسیم کرد. با این حال، در دوره‌هایی که پژوهشگر در دانشگاه کشور مبدأ حضور دارد، کمک‌هزینه ماهانه پرداخت نمی‌شود.

پوشش برنامه همچنین شامل بیمه درمانی، حوادث و مسئولیت شخصی، کمک‌هزینه پژوهشی ۴۶۰ یورو و کمک‌هزینه حداکثر سه سفر رفت‌وبرگشت است؛ مشروط بر اینکه هزینه سفر از طرف کشور مبدأ یا منبع مالی دیگری پرداخت نشده باشد. در برخی شرایط، امکان درخواست کمک‌هزینه اجاره و همراهی اعضای خانواده برای اقامت‌های پیوسته بیش از شش ماه نیز وجود دارد، اما این موارد بخشی از پوشش تضمین‌شده اولیه نیستند.

این بورسیه نباید به‌عنوان فول‌فاند قطعی معرفی شود؛ زیرا DAAD به‌صورت عمومی شهریه دانشگاه را برای بورسیه‌شدگان پرداخت نمی‌کند. متقاضی باید پیش از انتخاب مؤسسه میزبان بررسی کند که آیا دانشگاه یا برنامه دکتری موردنظر شهریه، هزینه ثبت‌نام یا هزینه دانشگاهی دیگری دریافت می‌کند.

مقطع و رشته‌های قابل اقدام

فرصت حاضر مختص مقطع دکتری و پروژه‌های پژوهشی مشترک است. محدودیت عمومی مشخصی برای رشته‌های دانشگاهی در فراخوان ذکر نشده، اما متقاضیان پزشکی انسانی، دامپزشکی و دندان‌پزشکی مشمول مقررات ویژه DAAD هستند و باید شرایط جداگانه این حوزه‌ها را بررسی کنند.

برای مسیر Sandwich، متقاضی باید حداکثر تا آغاز حمایت مالی دارای مدرک کارشناسی ارشد یا Diplom باشد. پذیرش متقاضی دارای مدرک کارشناسی فقط در موارد استثنایی امکان‌پذیر است. برای مسیر Cotutelle نیز متقاضی باید حداکثر تا زمان شروع حمایت، در یک برنامه دکتری پذیرفته شده باشد.

شرایط علمی و زبان

حداقل معدل عددی برای این فراخوان اعلام نشده است، اما عملکرد دانشگاهی، روند نمرات، پیشرفت علمی، کیفیت پروپوزال، قابلیت اجرای پروژه، انگیزه و دستاوردهای پژوهشی در ارزیابی نقش دارند. آخرین مدرک دانشگاهی متقاضی در حالت عادی نباید بیش از شش سال قبل از ددلاین دریافت شده باشد. اگر دوره دکتری قبلاً آغاز شده، از شروع آن نیز نباید بیش از سه سال گذشته باشد.

برای پروژه‌ای که به زبان انگلیسی انجام می‌شود، مدرک زبان حداکثر دوساله لازم است. حداقل نمرات رسمی شامل IELTS 6.5، ‏TOEFL iBT 79، ‏TOEFL PBT 550، ‏onSET سطح B2 یا PTE Academic نمره 75 است.

امکان اقدام ایرانیان

این فراخوان در پایگاه رسمی DAAD Iran با کشور مبدأ ایران نمایش داده شده و لینک فعال اپلیکیشن در اختیار متقاضیان قرار گرفته است. بنابراین امکان اقدام برای متقاضیان ایرانی که کشور مبدأ آن‌ها ایران است، تأیید می‌شود. با این حال، افرادی که مدت طولانی خارج از ایران زندگی کرده یا آخرین مدرک خود را در کشور دیگری گرفته‌اند، باید قواعد DAAD درباره کشور مبدأ و کشور محل اقامت را نیز بررسی کنند.

همچنین متقاضیانی که در روز ددلاین بیش از ۱۵ ماه در آلمان اقامت داشته‌اند، واجد شرایط این فراخوان نیستند.

مدارک و مراحل اقدام

مدارک اصلی شامل رزومه حداکثر سه‌صفحه‌ای، انگیزه‌نامه، پروپوزال حداکثر ۱۰صفحه‌ای، برنامه زمانی پژوهش، مدارک تحصیلی، ریزنمرات، توصیه‌نامه استاد، مدرک هویتی و مدرک زبان است. برای مسیر Sandwich باید تأیید کتبی هر دو استاد و تضمین فضای کار در مؤسسه آلمانی ارائه شود. در مسیر Cotutelle نیز قرارداد همکاری دو دانشگاه یا دست‌کم تأیید استاد آلمانی لازم است.

اپلیکیشن مستقیماً از طریق پورتال DAAD انجام می‌شود. متقاضی باید حساب ایجاد کند، فرم توصیه‌نامه را از پورتال دریافت کند، مدارک را به‌صورت PDF بارگذاری و درخواست کامل را پیش از بسته‌شدن سامانه در 2026-08-31 ارسال کند. فرایند بورسیه DAAD از پذیرش دانشگاه یا ثبت‌نام دکتری جداست و دریافت بورسیه جایگزین قرارداد علمی و پذیرش دانشگاهی نمی‌شود.

• مدرک و مقطع قبلی: برای مسیر نظارت دوکشوری یا Sandwich، متقاضی باید حداکثر تا زمان شروع حمایت مالی دارای مدرک کارشناسی ارشد یا Diplom باشد؛ پذیرش مدرک کارشناسی فقط در موارد استثنایی امکان‌پذیر است. برای مسیر Cotutelle، پذیرش در یک برنامه دکتری باید حداکثر تا شروع حمایت مالی نهایی شده باشد.
• رشته یا پیش‌نیاز علمی: موضوع پژوهش باید با استاد راهنمای دانشگاه مبدأ و استاد یا مؤسسه میزبان آلمانی هماهنگ شده باشد. برای پزشکی انسانی، دامپزشکی و دندان‌پزشکی مقررات ویژه وجود دارد.
• معدل: حداقل معدل عددی اعلام نشده؛ عملکرد تحصیلی، روند نمرات، پیشرفت علمی و کیفیت پژوهش از معیارهای انتخاب هستند.
• زبان: برای دکتری به زبان انگلیسی، مدرک زبان حداکثر دوساله با یکی از حداقل‌های TOEFL PBT 550، TOEFL iBT 79، IELTS 6.5، onSET B2 یا PTE Academic 75 لازم است. TOEFL Home Edition و IELTS Indicator نیز پذیرفته می‌شوند.
• سابقه پژوهشی یا کاری: سابقه کاری اجباری اعلام نشده؛ مقاله، سخنرانی و فعالیت علمی در صورت وجود در ارزیابی لحاظ می‌شود.
• محدودیت سن: محدودیت سنی ثابت اعلام نشده؛ در حالت عادی آخرین مدرک دانشگاهی نباید بیش از شش سال قبل از ددلاین اخذ شده باشد.
• محدودیت شروع دکتری: در صورت آغاز قبلی دکتری، از تاریخ شروع آن نباید در زمان اپلیکیشن بیش از سه سال گذشته باشد.
• محدودیت اقامت: متقاضیانی که در روز ددلاین بیش از ۱۵ ماه در آلمان اقامت داشته‌اند، واجد شرایط نیستند.
• محدودیت ملیت یا اقامت: متقاضی ایرانی باید از طریق فراخوان کشور مبدأ ایران اقدام کند. قواعد DAAD بر «کشور مبدأ» استوار است و صرف تابعیت، بدون ارتباط اقامتی یا تحصیلی با کشور مبدأ، همیشه کافی نیست.
• شرایط خاص برنامه:
• مسیر Sandwich نیازمند تأیید کتبی و امضاشده هر دو استاد راهنما و تضمین فضای کار در مؤسسه آلمانی است.
• مسیر Cotutelle نیازمند قرارداد همکاری انفرادی میان دانشگاه مبدأ و دانشگاه آلمانی است؛ در صورت آماده‌نبودن قرارداد، تأیید استاد آلمانی باید هنگام اپلیکیشن ارائه و قرارداد پیش از شروع حمایت تکمیل شود.

• امکان تبدیل به استخدامنیازمند بررسی
• حمایت ویزانیازمند بررسی
• سابقه پژوهشی لازم استنیازمند بررسی
• نیاز به پذیرش یا دعوت‌نامهنیازمند بررسی
• امکان همراهنیازمند بررسی
• مسیر اقامت دائمنیازمند بررسی

• مقدار کمک‌هزینه / حقوقحداقل ۷ و حداکثر ۲۴ ماه؛

• مدارک اجباری
• فرم آنلاین تکمیل‌شده در پورتال DAAD
• رزومه جدولی، حداکثر سه صفحه
• انگیزه‌نامه یک تا دو صفحه‌ای
• پروپوزال پژوهشی تهیه‌شده توسط متقاضی و هماهنگ‌شده با استاد آلمانی، حداکثر ۱۰ صفحه
• برنامه زمانی پژوهش برای کل دوره حمایت
• فرم رسمی استاد راهنمای آلمانی درباره ملاحظات اخلاقی و ایمنی پژوهش
• مدارک تمام مقاطع دانشگاهی همراه با نمره نهایی
• ریزنمرات مقاطع کارشناسی و تحصیلات تکمیلی
• یک توصیه‌نامه جدید از استاد دانشگاه
• مدرک هویتی معتبر دارای عکس، نام کامل، تاریخ تولد و کشور مبدأ
• مدرک زبان انگلیسی، در صورتی که زبان انجام دکتری انگلیسی باشد
• ترجمه انگلیسی یا آلمانی مدارکی که به زبان دیگری صادر شده‌اند
• تأییدیه استادان و فضای کار برای مسیر Sandwich
• قرارداد Cotutelle یا تأیید استاد آلمانی برای مسیر Cotutelle
• مدرک پذیرش یا ثبت‌نام دکتری در دانشگاه مبدأ، در موارد مرتبط
• اسکن مدارک در مرحله اولیه می‌تواند بدون تأیید رسمی بارگذاری شود؛ DAAD ممکن است بعداً نسخه‌های رسمی یا تأییدشده را مطالبه کند.
• مدارک مشروط
• فهرست مقالات منتشرشده، حداکثر ۱۰ صفحه، در صورت وجود
• مدرک موقت آخرین مقطع، اگر مدرک نهایی هنوز صادر نشده باشد
• قرارداد نهایی Cotutelle، در صورتی که هنگام اپلیکیشن آماده نباشد؛ باید پیش از آغاز بورسیه ارائه شود
• مدارک اختیاری
• گواهی سابقه اشتغال
• مدارک دوره‌های عملی یا کارآموزی
• مدارک فعالیت داوطلبانه
• سایر اسنادی که از صلاحیت علمی یا حرفه‌ای متقاضی پشتیبانی می‌کنند

• ۱. انتخاب برنامه: یکی از دو مسیر Sandwich یا Cotutelle را انتخاب و موضوع پژوهش، دانشگاه مبدأ و مؤسسه میزبان آلمانی را مشخص کنید.
• ۲. یافتن استادان راهنما: با یک استاد در دانشگاه یا مؤسسه پژوهشی آلمان هماهنگ شوید و پروژه، برنامه زمانی و امکانات میزبانی را بررسی کنید.
• ۳. ساخت حساب: در پورتال ملی DAAD حساب کاربری ایجاد کنید.
• ۴. تکمیل فرم: فراخوان «Bi-nationally Supervised Doctoral Degrees/Cotutelle, 2027/28» را انتخاب و فرم آنلاین را تکمیل کنید.
• ۵. بارگذاری مدارک: رزومه، انگیزه‌نامه، پروپوزال، برنامه زمانی، مدارک تحصیلی، ریزنمرات، تأییدیه استادان و سایر مدارک را به‌صورت PDF بارگذاری کنید.
• ۶. درخواست توصیه‌نامه: فرم توصیه‌نامه را از داخل پورتال DAAD تولید، برای استاد ارسال و نسخه تکمیل‌شده را مجدداً در پورتال بارگذاری کنید.
• ۷. ارسال نهایی: اپلیکیشن کامل را حداکثر تا 2026-08-31 و پیش از بسته‌شدن پورتال ارسال کنید.
• ۸. مراحل بعدی: ارزیابی توسط کمیته مستقل علمی انجام می‌شود و زمان انتخاب فوریه ۲۰۲۷ اعلام شده است. برگزاری مصاحبه برای این فراخوان به‌طور مشخص اعلام نشده است.
• فرم بورسیه جداگانه است یا خیر؟
• بله. درخواست بورسیه از طریق پورتال DAAD انجام می‌شود و از فرایند پذیرش یا ثبت‌نام دکتری دانشگاه‌ها جداست.
• ابتدا باید پذیرش گرفته شود یا هم‌زمان اقدام می‌شود؟
• بسته به مسیر متفاوت است. در مسیر Sandwich، تأیید کتبی هر دو استاد لازم است. در مسیر Cotutelle، پذیرش دکتری یا قرارداد همکاری باید حداکثر تا شروع حمایت نهایی شود؛ برخی مدارک با اجازه فراخوان می‌توانند پس از اپلیکیشن تکمیل شوند.
• اپلیکیشن از سامانه دانشگاه است یا سامانه ملی؟
• سامانه ملی DAAD.

اعلام نشده